1. การรับตัวผู้ต้องขัง

2. การปฏิบัติต่อผู้ต้องขังในขณะที่อยู่ในเรือนจำ

3. การปล่อยตัวผู้ต้องขัง ซึ่งให้หมายรวมถึง ในกรณีที่ผู้ต้องขังเสียชีวิต ซึ่งขั้นตอนในการปฏิบัติและการควบคุมต่อผู้ต้องขังดังกล่าว สามารถแยกพิจารณาได้ ตามแผนภูมิ ดังนี้

กระบวนการในการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง

1.  การรับตัวผู้ต้องขัง

การรับตัวผู้ต้องขัง เป็นขั้นตอนแรกของกระบวนการในการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง โดยเริ่มตั้งแต่การรับผู้ต้องขังไว้ในเรือนจำ ตามหมายศาล หรือคำสั่งของผู้มีอำนาจตามกฎหมาย และรวมไปถึงการจัดการเกี่ยวกับทรัพย์สินของผู้ต้องขังที่นำติดตัวเข้ามา การจำแนกลักษณะการแยกขัง และการย้ายผู้ต้องขังและการอบรมระเบียบ เพื่อให้สามารถปรับตัวเข้ากับสภาพภายในเรือนจำ

2.  การปฏิบัติในระยะที่ผู้ต้องขังอยู่ในระหว่างการจองจำ

ในขั้นตอนนี้รวมถึงการดำเนินการในการอบรม แก้ไข และจัดบริการต่างๆให้ ผู้ต้องขัง เช่น การจัดการด้านอาหาร การรักษาพยาบาล การจัดการศึกษาอบรม การฝึกวิชาชีพ การให้ความสะดวก และประโยชน์บางประการสำหรับผู้ต้องขัง บริการเหล่านี้แม้จะไม่ใช่ภารกิจด้านการ ควบคุมผู้ต้องขังโดยตรง แต่ก็เป็นภารกิจที่ช่วยเสริมการควบคุมให้มีประสิทธิภาพ เป็นการทำให้ผู้ต้องขังได้รับการปฏิบัติที่เหมาะสมใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ซึ่งจะส่งผลต่อการพัฒนาพฤตินิสัยของผู้ต้องขังให้สามารถกลับตนเป็นพลเมืองดีภายหลังพ้นโทษแล้วสำหรับภารกิจในส่วนของการควบคุมโดยตรงนั้นจะ เกี่ยวข้องกับการรักษาวินัยของผู้ต้องขัง การควบคุมรักษาการณ์ มาตรการควบคุมผู้ต้องขังภายในเรือนจำและมาตรการควบคุมผู้ต้องขังภายนอก เรือนจำ

3.  การปล่อยตัวผู้ต้องขัง

การควบคุมผู้ต้องขังจะสิ้นสุดลง เมื่อมีการปล่อยตัวผู้ต้องขังโดยแบ่งเป็น 2 ประเภท ให้พ้นโทษตามหมายศาลและการปล่อยตัวโดยการพระราชทานอภัยโทษ